Giếng cổ nằm tản mạn trong tổng Bá Hạ bao gồm bốn thôn: vinh quang, Thiện Chi, Thích Chung và Bá Hương thuộc xã Bá Hiến, huyện Bình Xuyên (Vĩnh Phúc).
Từ 20 giếng cổ có trong tổng Bá Hạ, số giếng cổ còn lại hiện chỉ là 13. Do có 7 giếng cổ bị san lấp, phá bỏ trong những năm 1960 vì người dân nghĩ đó là tàn dư phong kiến.
Cả 13 giếng cổ đều có cấu trúc giống hệt nhau, thành giếng (tang giếng) là bốn phiến đá xanh cao khoảng 1,5m ghép lại thành hình vuông, lòng giếng hình trụ, xung quanh
Hiện thời ngành du lịch đang phát triển mạnh ở các nước thuộc thế giới thứ ba. Nhu cầu về du lịch càng tăng thì vấn đề bảo vệ môi trường cần phải được coi trọng. Xin giới thiệu đến quý khách một dạng du lịch nữa, đó là du lịch thúc đẩy thương mại, vừa đi du lịch vừa phối hợp làm ăn. Hiện nay cũng rất phổ quát tại Việt Nam.
Là đá cuội, đá xanh xếp tròn trặn.Giếng cổ Giao San (thôn Thích Chung) nằm giữa một cánh đồng rộng, trước mặt là chùa Giao San cổ kính với cây đa cổ thụ, bên cạnh là một mái đình nhỏ
Chiều sâu tối đa của giếng chỉ khoảng 4m, mực nước trong các giếng cổ thường chỉ ở mức 70-80cm.
Trên các thành giếng có khắc chữ Hán, mép có hình sóng uốn lượn. Theo các bậc cao niên, trong quá trình sinh hoạt, dân làng dùng thành giếng để mài dao, liềm..., Sau hàng trăm năm tạo thành hình thù độc đáo trên.
Giếng cổ nằm trong tổng thể kiến trúc cây đa - giếng nước - sân đình bao đời nay của người Việt.
Giếng cổ do 4 tang giếng ghép rất khít thành hình vuông
Đường lượn sóng trên tang giếng
Thành giếng cổ Giao San còn nguyên vẹn với những phiến đá xanh, hàng chữ Hán hiện lên khá rõ nét sau khi tưới nước giếng lên: Hồng Đức nhị thập thất niên Canh Tuất nguyệt thập ngũ nhật (ngày 15 tháng 10 du lich da nang chi tiết tham khảo năm Canh Tuất, niên hiệu Hồng Đức năm thứ 27), được cho là năm làm giếng
Năm tháng có qua đi, nhiều giếng cổ hiện
Theo Tổ chức Du lịch Thế giới ( World Tourist Organization ), một tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc, Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích ngơi nghỉ, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tiếp nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền. Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư.
Nay nằm ngay bên đường đi hoặc trong sân của nhà dân, nhưng vẫn giữ nguyên được thuốc nước trong văn vắt và những câu chuyện kỳ bí người làng truyền tai nhau hàng thế kỷ.Người làng đồn đoán, dưới đáy giếng rất có thể có vàng bạc, châu báu, đồ cổ. Khoảng hai chục năm trước, tại một giếng cổ trong làng, người dân tập kết đào sát đáy giếng, tìm cổ vật nhưng chẳng thấy đâu ngoài đá ong màu xanh.
Lạ một điều là sau khi được mang lên từ thành giếng, từng tảng đá xanh này được đặt ở đâu thì nơi đó lại mọc lên một cái cây rất lớn, tốt tươi. Người làng nói đó là 2 mắt của con rồng thiêng.
Giếng cổ chỉ cao khoảng 4m, mực nước xâm xấp dưới 1m nhưng chưa bao giờ cạn nước, dù bất kể thời điểm hạn hán nào trong năm. Tuy nhiên, hễ cứ mở mang giếng cổ, y rằng giếng sẽ bị cạn nước hoặc chuyển màu, chuyển mùi.
Điển hình như giếng cổ thôn Thiện Chi, năm 2008, người làng phá bỏ 4 thành giếng và cơi rộng lòng giếng xuống chục mét thì chợt nước giếng hóa đục ngầu, ăn vào thấy mùi khó chịu. Người làng sợ quá, mang đá cuội và nhiều phiến đá xanh tìm thấy trong giếng cổ đến xếp trước điếm của làng và thắp hương khấn vái.
Ông Nguyễn Viết Bồng bên giếng cổ trong sân nhà mình
Tấm đá làm thành giếng Thiện Chi vẫn được người làng giữ lại không bán
Giếng cổ thôn Thiện Chi sau khi được mở rộng năm 2008 thành miệng tròn như giếng khơi tự dưng chuyển màu, mùi, vị nước
Người dân thôn Bá Hương hay kể về chiếc giếng cổ còn gần như vẹn nguyên trong sân nhà ông Nguyễn Viết Bồng, rằng người đi làm đồng sớm qua giếng cổ thường thấy lòng giếng hắt lên những vệt sáng, nhiều hôm bắt gặp bóng người con gái mặc áo dài trắng lướt qua sân giếng.
Ông Bồng từ ngày chuyển nhà về sát giếng lập ngay một ban thờ gần
Du lịch là đi du lịch để vui chơi, tiêu khiển hoặc nhằm mục đích kinh doanh; là việc thực hiện chuyến đi khỏi nơi cư trú, có tiêu tiền, có thể lưu trú qua đêm và có sự trở về. Mục đích của chuyến đi là giải trí, nghỉ dưỡng, thăm thân nhân, công tác, hội nghị khách hàng hay du lịch khen thưởng, hoặc nhằm mục đích kinh doanh. Các Tổ chức Du lịch Thế giới định nghĩa khách du lịch như những người "đi du lịch đến và ở lại ở những nơi bên ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ trong hơn 24 giờ và không quá một năm liên tiếp cho tiêu khiển, kinh doanh và các mục đích khác không liên đến những nhân viên chỉ dẫn viên du lịch của tổ chức thực hiện việc du lịch đó."
Đó và đều đặn khói hương.Hàng năm, vào hội Lệ (ngày 15.3 Âm lịch) của vùng, nước từ các giếng cổ trong Bá Hiến được các bậc cao niên múc lên tắm cho tượng trong các đền, chùa.
Một giếng cổ do người dân mở mang, đào sâu đã làm cho nước chuyển màu chẳng thể ăn được, đành bỏ hoang bên đường
Giếng cổ trong nhà dân được lắp cả ống bơm nước
Con em của làng sinh sống, làm ăn gần xa, cứ về làng uống một ngụm nước giếng cổ thì thấy mát lòng mát ruột, mong điềm lành sẽ tới.
Cho đến nay, tổng Bá Hạ vẫn cực kỳ cấm kỵ chuyện con gái đến kỳ kinh nguyệt đến gần giếng cổ, soi mình hay múc nước.
Người phương xa có đến Bá Hiến đặt mua tiền tỉ vào những tang giếng có khắc chữ cổ, người làng cũng kiên quyết không bán vì đó là bảo bối tiên nhân để lại cho con cháu. Người dân tâm niệm, dân làng có no đủ, con cháu có vinh hiển cũng nhờ vào những giếng cổ đã và đang tồn tại suốt 600 năm qua ở chốn này.
Bài, ảnh : Trần Nguyễn Như Minh
0 nhận xét:
Đăng nhận xét